Weesfietsen aanpakken: meer ruimte, minder vandalisme, betere stallingen

Begin 2023 kaartte de Fietsersbond de problematiek van vernielde fietsen bij station Zolder aan. Hoewel de gemeente en de NMBS met extra controles en een tijdelijke camera reageerden, blijft het probleem van achtergelaten fietsen ("weesfietsen") hardnekkig. In 2023 en 2024 werden nog steeds zo'n 50 fietsen binnen onze gemeente gemeld. Na een pauze van een half jaar hebben wij het melden in augustus 2025 hervat, en in bijna drie maanden tijd zijn alweer 25 weesfietsen opgeruimd.

Samenwerking tussen fietsersbond, politie en gemeente

De aanwezigheid van deze langdurig achtergelaten fietsen werkt vandalisme in de hand en neemt kostbare stallingsruimte in. Om dit aan te pakken, zoeken we nu doelgericht naar potentiële weesfietsen bij bushaltes en treinstations. Dit gebeurt in samenwerking met de politie en de gemeente.

Wat is een weesfiets?

Een weesfiets is een fiets die eruitziet alsof hij is achtergelaten of verwaarloosd. We spreken van een weesfiets als deze aan één of beide van de volgende criteria voldoet:

  1. langdurig achtergelaten: De fiets staat langdurig ongebruikt op dezelfde locatie.
  2. de fiets staat op een openbare plaats.
  3. verwaarloosde staat: De fiets vertoont duidelijke tekenen van schade of verval, zoals:

  kapotte of ontbrekende onderdelen (bijvoorbeeld een wiel of zadel).
   platte banden.
   een volledig verroeste ketting.
   andere duidelijke sporen van vandalisme.

Uitzondering: Fietswrakken

Een fietswrak gaat nog een stap verder dan een weesfiets en voldoet aan beide van de volgende criteria:

  1. rijtechnisch onvoldoende: Er kan niet meer mee gereden worden, omdat essentiële onderdelen ontbreken of defect zijn.
  2. uiterlijk verwaarloosd: Er is duidelijk lang niet op gereden en de eigenaar lijkt er afstand van te hebben gedaan. Dit is zichtbaar door bijvoorbeeld stof, mos, verdroogde/lekke banden, begroeiing en een verroeste ketting.

Kortom, een fietswrak is een compleet afgedankte en onbruikbare fiets, terwijl een weesfiets een langdurig vergeten of beschadigde fiets is.

Waarom weesfietsen aanpakken belangrijk is: de voordelen

Het structureel verwijderen van weesfietsen levert de gemeente grote voordelen op, vooral voor de aantrekkelijkheid en functionaliteit van de openbare ruimte:

verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte: Locaties zoals stations (het visitekaartje van de gemeente) zien er opgeruimder en prettiger uit.
vrijmaken van stallingscapaciteit: Door het verwijderen van weesfietsen komen er plaatsen vrij in bestaande klemmen of rekken, waardoor de noodzaak tot uitbreiding van stallingen afneemt.
bijdrage aan anti-diefstalbeleid: Gestolen fietsen worden in dit proces opgespoord.
stimulering van fietsgebruik: Een nette en goede stallingsgelegenheid moedigt mensen aan de fiets te gebruiken, wat bijdraagt aan duurzaamheid en een goed fietsbeleid.

Zo sporen we weesfietsen op

Het stappenplan van de Fietsersbond

Onze controles richten zich vooral op fietsenstallingen bij stations en bushaltes.

StapTijdstipActieDoel
1.Dag 0 (Eerste Registratie)Er worden overzichtsfoto's gemaakt van de stalling.Door dit bij voorkeur op een zaterdag- of zondagavond te doen, is de kans groter dat de achtergebleven fietsen daadwerkelijk verwaarloosd zijn.
2.Na 3 dagen (Eerste Controle)Fietsen die op basis van de foto's niet zijn verplaatst, krijgen een krijtmarkering (indien mogelijk) op de grond bij het achterwiel.Dit dient als duidelijke indicatie of de fiets in de tussentijd is gebruikt of verplaatst.
3.Na nog eens 4 dagen (Tweede Controle)Als een gemarkeerde fiets nog steeds op dezelfde plek staat, wordt deze beschouwd als een vermoedelijke weesfiets.Er worden detailfoto's gemaakt en toegevoegd aan de Weesfietsentabel.
4.Om de 2 weken (Melding aan de Gemeente)Nieuwe vaststellingen worden via het 3P-systeem gemeld aan het Team Werkplaats.Voorafgaand aan de melding wordt gecontroleerd of de fietsen nog steeds aanwezig zijn.

Alle vaststellingen houden we bij in een online overzicht: de 👉 Weesfietsentabel.

Weesfietsentabel

Wat gebeurt er daarna?

De Procedure van Politie en Gemeente

Zodra een vermoedelijke weesfiets is gemeld, nemen de politie en de gemeente het over:

StapActie
WaarschuwingDe politie hangt een geel label aan de fiets met de geplande ophaaldatum.
Eerste WachttijdDe eigenaar heeft ongeveer één maand om de fiets te verplaatsen of het label te verwijderen.
InbeslagnameAls het label niet is verwijderd, wordt de fiets opgehaald door Team Werkplaats en gestald bij de lokale politie.
Tweede WachttijdDe oorspronkelijke eigenaar heeft nog 3 maanden de tijd om de fiets alsnog op te halen bij de politie.

Een nieuwe toekomst in de fietshal

Wordt de eigenaar niet gevonden? Dan krijgt de fiets een tweede leven in de Fietshal in Heusden-Zolder. De fietsen worden opgeknapt en uitgeleend aan inwoners die zelf geen fiets kunnen betalen.

Overzichtskaart bushaltes met fietsstalling

Googlemapskaart met bushaltes met fietsstalling

Omdat we ons vooral richten op fietsenstallingen bij bushaltes en de twee treinstations, hebben we een kaart opgesteld met alle bushaltes binnen onze gemeente waar een fietsstalling aanwezig is.
Deze kaart helpt ons om de controles op mogelijke weesfietsen gestructureerd en efficiënt uit te voeren.

De kaart wordt de komende weken nog verder aangevuld.
Bekijk ze alvast hier: 👉 bushaltes met fietsstalling

Wat als het label verdwijnt, maar de fiets niet?

De eigenaar van een mogelijke weesfiets krijgt ongeveer een maand de tijd om het label te verwijderen. Zodra dat gebeurt, wordt de fiets niet meegenomen.

We merken echter dat sommige fietsen waarvan het label is verwijderd, weken later nog steeds onaangeroerd blijven staan. In sommige gevallen verdwijnen labels zelfs bij fietsen die duidelijk kenmerken van een weesfiets vertonen, zoals volledig lege banden.

Hoewel we niet kunnen uitsluiten dat onbevoegden bewust labels weghalen (vandalisme), houden we deze fietsen extra goed in de gaten.

Fietsen met duidelijke weesfietskenmerken waarvan het label is verwijderd, worden een maand later opnieuw gecontroleerd. Als de fiets dan nog steeds onaangeroerd blijkt te zijn, wordt deze opnieuw gemeld aan de gemeente.

Mogelijke weesfiets melden

Heb je een mogelijke weesfiets gezien? Je kunt dit op twee manieren melden:

  1. direct via de website van de gemeente.
  2. via de Fietsersbond: Stuur een e-mail naar heusden-zolder@fietsersbond.be.

Wij geven de voorkeur aan meldingen via de Fietsersbond, omdat wij deze bundelen en tweewekelijks in één keer aan de gemeente bezorgen. Dit zorgt voor een efficiëntere afhandeling en snellere verwerking door de gemeente.

Wat hebben we van jou nodig? Geef aan waar de fiets precies staat en vermeld het merk. Een foto is handig, maar niet verplicht. Wij nemen de melding en opvolging voor onze rekening en houden je op de hoogte van wat er met de fiets gebeurt.

Help, mijn fiets is verloren/gestolen. Wat nu?

Is je fiets gestolen? Hier zijn een paar tips!

Controleer Online: Kijk op bikebank.be om je verloren fiets te registreren. Je kunt ook onze Weesfietsentabel raadplegen.
Doe Aangifte: Doe altijd aangifte bij de politie. Zij kunnen controleren of jouw fiets tussen de opgehaalde exemplaren zit.

Preventie: Laat je fiets gratis labelen! Dat maakt het voor de politie veel makkelijker om jou als eigenaar op te sporen als je fiets wordt teruggevonden.

Een Oproep tot Actie: Help Mee!

Samen zorgen we ervoor dat er voor iedereen een veilig plekje is om de fiets netjes te stallen. Help mee de openbare ruimte schoon te houden!

TAGGED:
Deel Dit Artikel
Geen reacties

Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *